Bu sayfayı paylaş

Y dakikada X öğren

Burada X=python3

Python,90ların başlarında Guido Van Rossum tarafından oluşturulmuştur. En popüler olan dillerden biridir. Beni Python'a aşık eden sebep onun syntax beraklığı. Çok basit bir çalıştırılabilir söz koddur.

Not: Bu makale Python 3 içindir. Eğer Python 2.7 öğrenmek istiyorsanız burayı kontrol edebilirsiniz.

# Tek satırlık yorum satırı kare(#) işareti ile başlamaktadır.

""" Çok satırlı olmasını istediğiniz yorumlar
    üç adet tırnak(") işareti ile
    yapılmaktadır
"""

####################################################
## 1. Temel Veri Türleri ve Operatörler
####################################################

# Sayılar
3  # => 3

# Tahmin edebileceğiniz gibi matematik
1 + 1  # => 2
8 - 1  # => 7
10 * 2  # => 20

# Bölme işlemi varsayılan olarak onluk döndürür
35 / 5  # => 7.0

# Tam sayı bölmeleri, pozitif ve negatif sayılar için aşağıya yuvarlar
5 // 3     # => 1
5.0 // 3.0 # => 1.0 # onluklar için de bu böyledir
-5 // 3  # => -2
-5.0 // 3.0 # => -2.0

# Onluk kullanırsanız, sonuç da onluk olur
3 * 2.0 # => 6.0

# Kalan operatörü
7 % 3 # => 1

# Üs (2 üzeri 4)
2**4 # => 16

# Parantez ile önceliği değiştirebilirsiniz
(1 + 3) * 2  # => 8

# Boolean(Doğru-Yanlış) değerleri standart
True
False

# 'değil' ile terse çevirme
not True  # => False
not False  # => True

# Boolean Operatörleri
# "and" ve "or" büyük küçük harf duyarlıdır
True and False #=> False
False or True #=> True

# Bool operatörleri ile sayı kullanımı
0 and 2 #=> 0
-5 or 0 #=> -5
0 == False #=> True 
2 == True #=> False 
1 == True #=> True

# Eşitlik kontrolü ==
1 == 1  # => True
2 == 1  # => False

# Eşitsizlik Kontrolü !=
1 != 1  # => False
2 != 1  # => True

# Diğer karşılaştırmalar
1 < 10  # => True
1 > 10  # => False
2 <= 2  # => True
2 >= 2  # => True

# Zincirleme şeklinde karşılaştırma da yapabilirsiniz!
1 < 2 < 3  # => True
2 < 3 < 2  # => False

# Yazı(Strings) " veya ' işaretleri ile oluşturulabilir
"Bu bir yazı."
'Bu da bir yazı.'

# Yazılar da eklenebilir! Fakat bunu yapmanızı önermem.
"Merhaba " + "dünya!"  # => "Merhaba dünya!"

# Bir yazı(string) karakter listesi gibi işlenebilir
"Bu bir yazı"[0]  # => 'B'

# .format ile yazıyı biçimlendirebilirsiniz, şu şekilde:
"{} da ayrıca {}".format("yazılar", "işlenebilir")

# Biçimlendirme işleminde aynı argümanı da birden fazla kullanabilirsiniz.
"{0} çeviktir, {0} hızlıdır, {0} , {1} üzerinden atlayabilir".format("Ahmet", "şeker çubuğu")
#=> "Ahmet çeviktir, Ahmet hızlıdır, Ahmet , şeker çubuğu üzerinden atlayabilir"

# Argümanın sırasını saymak istemiyorsanız, anahtar kelime kullanabilirsiniz.
"{isim} yemek olarak {yemek} istiyor".format(isim="Ahmet", yemek="patates") #=> "Ahmet yemek olarak patates istiyor"

# Eğer Python 3 kodunuz ayrıca Python 2.5 ve üstünde çalışmasını istiyorsanız, 
# eski stil formatlamayı kullanabilirsiniz:
"%s bu %s yolla da %s" % ("yazılar", "eski", "biçimlendirilebilir")


# Hiçbir şey(none) da bir objedir
None  # => None

# Bir değerin none ile eşitlik kontrolü için "==" sembolünü kullanmayın
# Bunun yerine "is" kullanın. Obje türünün eşitliğini kontrol edecektir.
"vb" is None  # => False
None is None  # => True

# None, 0, ve boş yazılar/listeler/sözlükler hepsi False değeri döndürü.
# Diğer veriler ise True değeri döndürür
bool(0)  # => False
bool("")  # => False
bool([]) #=> False
bool({}) #=> False


####################################################
## 2. Değişkenler ve Koleksiyonlar
####################################################

# Python bir yazdırma fonksiyonuna sahip
print("Ben Python. Tanıştığıma memnun oldum!")

# Değişkenlere veri atamak için önce değişkeni oluşturmanıza gerek yok. 
# Düzenli bir değişken için hepsi_kucuk_ve_alt_cizgi_ile_ayirin
bir_degisken = 5
bir_degisken  # => 5

# Önceden tanımlanmamış değişkene erişmek hata oluşturacaktır.
# Kontrol akışları başlığından hata kontrolünü öğrenebilirsiniz.
bir_bilinmeyen_degisken  # NameError hatası oluşturur

# Listeler ile sıralamaları tutabilirsiniz
li = []
# Önceden doldurulmuş listeler ile başlayabilirsiniz
diger_li = [4, 5, 6]

# 'append' ile listenin sonuna ekleme yapabilirsiniz
li.append(1)    # li artık [1] oldu
li.append(2)    # li artık [1, 2] oldu
li.append(4)    # li artık [1, 2, 4] oldu
li.append(3)    # li artık [1, 2, 4, 3] oldu
# 'pop' ile listenin son elementini kaldırabilirsiniz
li.pop()        # => 3 ve li artık [1, 2, 4]
# Çıkarttığımız tekrardan ekleyelim
li.append(3)    # li yeniden [1, 2, 4, 3] oldu.

# Dizi gibi listeye erişim sağlayın
li[0]  # => 1
# Son elemente bakın
li[-1]  # => 3

# Listede olmayan bir elemente erişim sağlamaya çalışmak IndexError hatası oluşturur
li[4]  # IndexError hatası oluşturur

# Bir kısmını almak isterseniz.
li[1:3]  # => [2, 4]
# Başlangıç belirtmezseniz
li[2:]  # => [4, 3]
# Sonu belirtmesseniz
li[:3]  # => [1, 2, 4]
# Her ikişer objeyi seçme
li[::2]   # =>[1, 4]
# Listeyi tersten almak
li[::-1]   # => [3, 4, 2, 1]
# Kombinasyonları kullanarak gelişmiş bir şekilde listenin bir kısmını alabilirsiniz
# li[baslangic:son:adim]

# "del" ile isteğe bağlı, elementleri listeden kaldırabilirsiniz
del li[2]   # li artık [1, 2, 3] oldu

# Listelerde de ekleme yapabilirsiniz
# Not: değerler üzerinde değişiklik yapılmaz.
li + diger_li   # => [1, 2, 3, 4, 5, 6] 

# Listeleri birbirine bağlamak için "extend()" kullanılabilir
li.extend(diger_li)   #  li artık [1, 2, 3, 4, 5, 6] oldu

# Listedeki bir elementin olup olmadığı kontrolü "in" ile yapılabilir
1 in li   # => True

# Uzunluğu öğrenmek için "len()" kullanılabilir
len(li)   # => 6


# Tüpler listeler gibidir fakat değiştirilemez.
tup = (1, 2, 3)
tup[0]   # => 1
tup[0] = 3  # TypeError hatası oluşturur

# Diğer liste işlemlerini tüplerde de uygulayabilirsiniz
len(tup)   # => 3
tup + (4, 5, 6)   # => (1, 2, 3, 4, 5, 6)
tup[:2]   # => (1, 2)
2 in tup   # => True

# Tüpleri(veya listeleri) değişkenlere açabilirsiniz
a, b, c = (1, 2, 3)     # 'a' artık 1, 'b' artık 2 ve 'c' artık 3
# Eğer parantez kullanmazsanız varsayılan oalrak tüpler oluşturulur
d, e, f = 4, 5, 6
# 2 değeri birbirine değiştirmek bu kadar kolay
e, d = d, e     # 'd' artık 5 ve 'e' artık 4


# Sözlükler anahtar kodlarla verileri tutar
bos_sozl = {}
# Önceden doldurulmuş sözlük oluşturma
dolu_sozl = {"bir": 1, "iki": 2, "uc": 3}

# Değere bakmak için [] kullanalım
dolu_sozl["bir"]   # => 1

# Bütün anahtarları almak için  "keys()" kullanılabilir. 
# Listelemek için list() kullanacağınız çünkü dönen değerin işlenmesi gerekiyor. Bu konuya daha sonra değineceğiz.
# Not - Sözlük anahtarlarının sıralaması kesin değildir.
# Beklediğiniz çıktı sizinkiyle tam uyuşmuyor olabilir.
list(dolu_sozl.keys())   # => ["uc", "iki", "bir"]


# Tüm değerleri almak için "values()" kullanacağız. Dönen değeri biçimlendirmek için de list() kullanmamız gerekiyor
# Not - Sıralama değişebilir.
list(dolu_sozl.values())   # => [3, 2, 1]


# Bir anahtarın sözlükte olup olmadığını "in" ile kontrol edebilirsiniz
"bir" in dolu_sozl   # => True
1 in dolu_sozl   # => False

# Olmayan bir anahtardan değer elde etmek isterseniz KeyError sorunu oluşacaktır.
dolu_sozl["dort"]   # KeyError hatası oluşturur

# "get()" metodu ile değeri almaya çalışırsanız KeyError sorunundan kurtulursunuz
dolu_sozl.get("bir")   # => 1
dolu_sozl.get("dort")   # => None
# "get" metoduna parametre belirterek değerin olmaması durumunda varsayılan bir değer döndürebilirsiniz.
dolu_sozl.get("bir", 4)   # => 1
dolu_sozl.get("dort", 4)   # => 4

# "setdefault()" metodu sözlükte, belirttiğiniz anahtarın [olmaması] durumunda varsayılan bir değer atayacaktır
dolu_sozl.setdefault("bes", 5)  # dolu_sozl["bes"] artık 5 değerine sahip
dolu_sozl.setdefault("bes", 6)  # dolu_sozl["bes"] değişmedi, hala 5 değerine sahip

# Sözlüğe ekleme
dolu_sozl.update({"dort":4}) #=> {"bir": 1, "iki": 2, "uc": 3, "dort": 4}
#dolu_sozl["dort"] = 4  #sözlüğe eklemenin bir diğer yolu

# Sözlükten anahtar silmek için 'del' kullanılabilir
del dolu_sozl["bir"]  # "bir" anahtarını dolu sözlükten silecektir


# Setler ... set işte :D 
bos_set = set()
# Seti bir veri listesi ile de oluşturabilirsiniz. Evet, biraz sözlük gibi duruyor. Üzgünüm.
bir_set = {1, 1, 2, 2, 3, 4}   # bir_set artık {1, 2, 3, 4}

# Sete yeni setler ekleyebilirsiniz
dolu_set = bir_set

# Sete bir diğer öğe ekleme 
dolu_set.add(5)   # dolu_set artık {1, 2, 3, 4, 5} oldu

# Setlerin çakışan kısımlarını almak için '&' kullanabilirsiniz
diger_set = {3, 4, 5, 6}
dolu_set & diger_set   # => {3, 4, 5}

# '|' ile aynı olan elementleri almayacak şekilde setleri birleştirebilirsiniz
dolu_set | diger_set   # => {1, 2, 3, 4, 5, 6}

# Farklılıkları almak için "-" kullanabilirsiniz
{1, 2, 3, 4} - {2, 3, 5}   # => {1, 4}

# Bir değerin olup olmadığının kontrolü için "in" kullanılabilir
2 in dolu_set   # => True
10 in dolu_set   # => False


####################################################
## 3. Kontrol Akışları ve Temel Soyutlandırma
####################################################

# Bir değişken oluşturalım
bir_degisken = 5

# Burada bir "if" ifadesi var. Girinti(boşluk,tab) python için önemlidir!
# çıktı olarak "bir_degisken 10 dan küçük" yazar
if bir_degisken > 10:
    print("bir_degisken 10 dan büyük")
elif bir_degisken < 10:    # Bu 'elif' ifadesi zorunlu değildir.
    print("bir_degisken 10 dan küçük")
else:                  # Bu ifade de zorunlu değil.
    print("bir_degisken değeri 10")


"""
Döngülerle lsiteleri döngüye alabilirsiniz
çıktı:
    köpek bir memeli hayvandır
    kedi bir memeli hayvandır
    fare bir memeli hayvandır
"""
for hayvan in ["köpek", "kedi, "fare"]:
    # format ile kolayca yazıyı biçimlendirelim
    print("{} bir memeli hayvandır".format(hayvan))

"""
"range(sayi)" bir sayı listesi döndür
0'dan belirttiğiniz sayıyıa kadar
çıktı:
    0
    1
    2
    3
"""
for i in range(4):
    print(i)

"""
'While' döngüleri koşul çalıştıkça işlemleri gerçekleştirir.
çıktı:
    0
    1
    2
    3
"""
x = 0
while x < 4:
    print(x)
    x += 1  # Uzun hali x = x + 1

# Hataları kontrol altına almak için try/except bloklarını kullanabilirsiniz
try:
    # Bir hata oluşturmak için "raise" kullanabilirsiniz
    raise IndexError("Bu bir index hatası")
except IndexError as e:
    pass    # Önemsiz, devam et.
except (TypeError, NameError):
    pass    # Çoklu bir şekilde hataları kontrol edebilirsiniz, tabi gerekirse.
else:   # İsteğe bağlı bir kısım. Eğer hiçbir hata kontrol mekanizması desteklemiyorsa bu blok çalışacaktır
    print("Her şey iyi!")   # IndexError, TypeError ve NameError harici bir hatada bu blok çalıştı

# Temel Soyutlandırma, bir objenin işlenmiş halidir.
# Aşağıdaki örnekte; Obje, range fonksiyonuna temel soyutlandırma gönderdi.

dolu_sozl = {"bir": 1, "iki": 2, "uc": 3}
temel_soyut = dolu_sozl.keys()
print(temel_soyut) #=> range(1,10). Bu obje temel soyutlandırma arayüzü ile oluşturuldu

# Temel Soyutlandırılmış objeyi döngüye sokabiliriz.
for i in temel_soyut:
    print(i)    # Çıktısı: bir, iki, uc

# Fakat, elementin anahtarına değerine.
temel_soyut[1]  # TypeError hatası!

# 'iterable' bir objenin nasıl temel soyutlandırıldığıdır.
iterator = iter(temel_soyut)

# 'iterator' o obje üzerinde yaptığımız değişiklikleri hatırlayacaktır
# Bir sonraki objeyi almak için __next__ fonksiyonunu kullanabilirsiniz.
iterator.__next__()  #=> "bir"

# Bir önceki __next__ fonksiyonumuzu hatırlayıp bir sonraki kullanımda bu sefer ondan bir sonraki objeyi döndürecektir
iterator.__next__()  #=> "iki"
iterator.__next__()  #=> "uc"

# Bütün nesneleri aldıktan sonra bir daha __next__ kullanımınızda, StopIterator hatası oluşturacaktır.
iterator.__next__() # StopIteration hatası

# iterator'deki tüm nesneleri almak için list() kullanabilirsiniz.
list(dolu_sozl.keys())  #=> Returns ["bir", "iki", "uc"]


####################################################
## 4. Fonksiyonlar
####################################################

# "def" ile yeni fonksiyonlar oluşturabilirsiniz
def topla(x, y):
    print("x = {} ve y = {}".format(x, y))
    return x + y    # Değer döndürmek için 'return' kullanmalısınız

# Fonksiyonu parametleri ile çağırıyoruz
topla(5, 6)   # => çıktı "x = 5 ve y = 6" ve değer olarak 11 döndürür

# Bir diğer fonksiyon çağırma yöntemi de anahtar değerleri ile belirtmek
topla(y=6, x=5)   # Anahtar değeri belirttiğiniz için parametre sıralaması önemsiz.

# Sınırsız sayıda argüman da alabilirsiniz
def argumanlar(*argumanlar):
    return argumanlar

argumanlar(1, 2, 3)   # => (1, 2, 3)

# Parametrelerin anahtar değerlerini almak isterseniz
def anahtar_par(**anahtarlar):
    return anahtar

# Çalıştırdığımızda
anahtar_par(anah1="deg1", anah2="deg2")   # => {"anah1": "deg1", "anah2": "deg2"}


# İsterseniz, bu ikisini birden kullanabilirsiniz
def tum_argumanlar(*argumanlar, **anahtarla):
    print(argumanlar)
    print(anahtarla)
"""
tum_argumanlar(1, 2, a=3, b=4) çıktı:
    (1, 2)
    {"a": 3, "b": 4}
"""

# Fonksiyonu çağırırken de aynısını kullanabilirsiniz
argumanlar = (1, 2, 3, 4)
anahtarla = {"a": 3, "b": 4}
tum_argumanlar(*argumanlar)   # = foo(1, 2, 3, 4)
tum_argumanlar(**anahtarla)   # = foo(a=3, b=4)
tum_argumanlar(*argumanlar, **anahtarla)   # = foo(1, 2, 3, 4, a=3, b=4)


# Fonksiyonlarda kullanacağımız bir değişken oluşturalım                                  
x = 5

def belirleX(sayi):
    # Fonksiyon içerisindeki x ile global tanımladığımız x aynı değil
    x = sayi # => 43
    print (x) # => 43

def globalBelirleX(sayi):
    global x
    print (x) # => 5
    x = sayi # global olan x değişkeni artık 6
    print (x) # => 6

belirleX(43)
globalBelirleX(6)


# Sınıf fonksiyonları oluşturma
def toplama_olustur(x):
    def topla(y):
        return x + y
    return topla

ekle_10 = toplama_olustur(10)
ekle_10(3)   # => 13

# Bilinmeyen fonksiyon
(lambda x: x > 2)(3)   # => True

# TODO - Fix for iterables
# Belirli sayıdan yükseğini alma fonksiyonu
map(ekle_10, [1, 2, 3])   # => [11, 12, 13]
filter(lambda x: x > 5, [3, 4, 5, 6, 7])   # => [6, 7]

# Filtreleme işlemi için liste comprehensions da kullanabiliriz
[ekle_10(i) for i in [1, 2, 3]]  # => [11, 12, 13]
[x for x in [3, 4, 5, 6, 7] if x > 5]   # => [6, 7]

####################################################
## 5. Sınıflar
####################################################


# Sınıf oluşturmak için objeden alt sınıf oluşturacağız.
class Insan(obje):

    # Sınıf değeri. Sınıfın tüm nesneleri tarafından kullanılabilir
    tur = "H. sapiens"

    # Basit başlatıcı, Sınıf çağrıldığında tetiklenecektir.
    # Dikkat edin, iki adet alt çizgi(_) bulunmakta. Bunlar
    # python tarafından tanımlanan isimlerdir. 
    # Kendinize ait bir fonksiyon oluştururken __fonksiyon__ kullanmayınız!
    def __init__(self, isim):
        # Parametreyi sınıfın değerine atayalım
        self.isim = isim

    # Bir metot. Bütün metotlar ilk parametre olarak "self "alır.
    def soyle(self, mesaj):
        return "{isim}: {mesaj}".format(isim=self.name, mesaj=mesaj)

    # Bir sınıf metotu bütün nesnelere paylaştırılır
    # İlk parametre olarak sınıf alırlar
    @classmethod
    def getir_tur(snf):
        return snf.tur

    # Bir statik metot, sınıf ve nesnesiz çağrılır
    @staticmethod
    def grunt():
        return "*grunt*"


# Sınıfı çağıralım
i = Insan(isim="Ahmet")
print(i.soyle("merhaba"))     # çıktı "Ahmet: merhaba"

j = Insan("Ali")
print(j.soyle("selam"))  # çıktı "Ali: selam"

# Sınıf metodumuzu çağıraim
i.getir_tur()   # => "H. sapiens"

# Paylaşılan değeri değiştirelim
Insan.tur = "H. neanderthalensis"
i.getir_tur()   # => "H. neanderthalensis"
j.getir_tur()   # => "H. neanderthalensis"

# Statik metodumuzu çağıralım
Insan.grunt()   # => "*grunt*"


####################################################
## 6. Moduller
####################################################

# Modülleri içe aktarabilirsiniz
import math
print(math.sqrt(16))  # => 4.0

# Modülden belirli bir fonksiyonları alabilirsiniz
from math import ceil, floor
print(ceil(3.7))  # => 4.0
print(floor(3.7))   # => 3.0

# Modüldeki tüm fonksiyonları içe aktarabilirsiniz
# Dikkat: bunu yapmanızı önermem.
from math import *

# Modül isimlerini değiştirebilirsiniz.
# Not: Modül ismini kısaltmanız çok daha iyi olacaktır
import math as m
math.sqrt(16) == m.sqrt(16)   # => True

# Python modulleri aslında birer python dosyalarıdır.
# İsterseniz siz de yazabilir ve içe aktarabilirsiniz Modulün
# ismi ile dosyanın ismi aynı olacaktır.

# Moduldeki fonksiyon ve değerleri öğrenebilirsiniz.
import math
dir(math)


####################################################
## 7. Gelişmiş
####################################################

# Oluşturucular uzun uzun kod yazmamanızı sağlayacak ve yardımcı olacaktır
def kare_sayilar(nesne):
    for i in nesne:
        yield i + i

# Bir oluşturucu(generator) değerleri anında oluşturur.
# Bir seferde tüm değerleri oluşturup göndermek yerine teker teker her oluşumdan
# sonra geri döndürür.  Bu demektir ki, kare_sayilar fonksiyonumuzda 15'ten büyük
# değerler işlenmeyecektir.
# Not: range() da bir oluşturucu(generator)dur. 1-900000000 arası bir liste yapmaya çalıştığınızda
# çok fazla vakit alacaktır.
# Python tarafından belirlenen anahtar kelimelerden kaçınmak için basitçe alt çizgi(_) kullanılabilir. 
range_ = range(1, 900000000)
# kare_sayilar'dan dönen değer 30'a ulaştığında durduralım
for i in kare_sayilar(range_):
    print(i)
    if i >= 30:
        break


# Dekoratörler
# Bu örnekte,
# Eğer lutfen_soyle True ise dönen değer değişecektir.
from functools import wraps


def yalvar(hedef_fonksiyon):
    @wraps(hedef_fonksiyon)
    def metot(*args, **kwargs):
        msj, lutfen_soyle = hedef_fonksiyon(*args, **kwargs)
        if lutfen_soyle:
            return "{} {}".format(msj, "Lütfen! Artık dayanamıyorum :(")
        return msj

    return metot


@yalvar
def soyle(lutfen_soyle=False):
    msj = "Bana soda alır mısın?"
    return msj, lutfen_soyle


print(soyle())  # Bana soda alır mısın?
print(soyle(lutfen_soyle=True))  # Ban soda alır mısın? Lutfen! Artık dayanamıyorum :(

Daha Fazlasına Hazır Mısınız?

Ücretsiz Online

Kitaplar


Bir öneriniz mi var? Belki bir düzeltme? Bir konu açın Github deposundan, ya da kendi PR'nizi hazırlayın!

Aslen katkıda bulunan Louie Dinh, ve güncelleştiren 2 geliştirici(ler).